Phiên họp sẽ tiến hành trong 3 ngày, từ 11-13/7 với nhiều nội dung quan trọng. Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ đã điều hành nội dung thảo luận về dự thảo Luật Cảnh sát biển Việt Nam (CSBVN).

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân phát biểu tại phiên họp

Báo cáo một số vấn đề xin ý kiến UBTVQH, Chủ nhiệm Uỷ ban Quốc phòng và An ninh (UBQPAN) Võ Trọng Việt cho biết: Về vị trí của CSBVN (khoản 1, Điều 4 dự thảo Luật Chính phủ trình), đa số ý kiến đề nghị quy định CSBVN thuộc lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND); một số ý kiến đề nghị quy định CSBVN là lực lượng thuộc QĐND Việt Nam; có ý kiến đề nghị không quy định CSBVN là LLVTND; có ý kiến đề nghị quy định CSBVN trực thuộc Chính phủ.

Thường trực UBQPAN nhận thấy, hiện nay, việc bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia trên biển đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức; tình hình an ninh, trật tự trên biển diễn biến khó lường; tình hình tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm có tổ chức và tội phạm ma túy diễn biến phức tạp;

Các mối đe dọa an ninh truyền thống, phi truyền thống gia tăng; môi trường hoạt động trên biển khó khăn, khắc nghiệt, cán bộ, chiến sĩ CSBVN thường xuyên phải đối diện với nhiều rủi ro, thách thức, thậm chí có thể hy sinh.

Chủ nhiệm UBQPAN Võ Trọng Việt

“Nếu quy định CSBVN là lực lượng dân sự thì khó đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra, nhất là việc tham gia giải quyết các “tình huống quốc phòng, an ninh” trên biển như trong thời gian vừa qua” – Chủ nhiệm UBQPAN nói.

Về đề nghị quy định CSBVN trực thuộc Chính phủ, Thường trực UBQPAN thấy rằng, khoản 1 Điều 4 dự thảo Luật dự kiến tiếp thu quy định Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng với tư cách thành viên Chính phủ chịu trách nhiệm quản lý nhà nước đối với CSBVN. Vì vậy, Thường trực UBQPAN đề nghị UBTVQH không quy định CSBVN trực thuộc Chính phủ.

“Nếu quy định CSBVN là lực lượng thuộc QĐND Việt Nam thì không phù hợp với xu thế quốc tế trong việc sử dụng lực lượng thực thi pháp luật trên biển, thực hiện các biện pháp pháp luật, nhân đạo, hòa bình để quản lý, bảo vệ biển; sẽ gây hiểu nhầm Việt Nam sử dụng lực lượng quân sự giải quyết các vấn đề trên biển” – Ông Võ Trọng Việt nhấn mạnh. Vì vậy, Thường trực UBQPAN đề nghị UBTVQH không quy định nội dung trên trong dự thảo Luật.

Thượng tướng Lê Chiêm

Dự thảo Luật Chính phủ trình quy định “CSBVN là LLVTND” là không phù hợp với Hiến pháp 2013, không thống nhất với Luật Quốc phòng, dễ gây hiểu nhầm CSBVN tương đương QĐND, CAND hoặc Dân quân tự vệ. Tiếp thu ý kiến ĐBQH, Thường trực UBQPAN đề nghị UBTVQH cho thay từ “là” bằng từ “thuộc” và viết lại thành “CSBVN thuộc LLVTND” như dự thảo Luật dự kiến tiếp thu.

Tại phiên họp, các đại biểu tiếp tục thảo luận xung quanh nội dung này. Đa số đại biểu cho rằng nên quy định CSBVN là LLVTND. Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ, CSBVN có nhiệm vụ chấp pháp trên biển, cũng tương tự như lực lượng biên phòng làm nhiệm vụ chấp pháp trên biên giới đất liền nên đương nhiên là LLVTND.

Đồng tình với quan điểm này, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu viện dẫn Điều 4 dự thảo Luật CSBVN quy định: CSBVN đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng Cộng sản Việt Nam, thống lĩnh của Chủ tịch nước. “Mà Hiến pháp quy định Chủ tịch nước thống lĩnh LLVTND. Hơn nữa khi lực lượng này thực hiện các chức năng chấp pháp trên biển thì cũng không khác gì lực lượng biên phòng ở biên giới” – Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu nhấn mạnh thêm.

Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ

Theo Thượng tướng Lê Chiêm, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, chức năng đầu tiên và số 1 của CSBVN là chức năng chấp pháp. Tuy nhiên thực tế trong thời bình lực lượng này còn làm nhiệm vụ bảo vệ Đảng, bảo vệ đất nước, bảo vệ chủ quyền, bảo vệ quyền chủ quyền trên biển, cứu hộ, cứu nạn…; nhiệm vụ hết sức nặng nề.

“Khi có tình huống xảy ra, CSBVN phải là LLVTND để cùng với các lực lượng khác chiến đấu, bảo vệ quyền chủ quyền trên biển. Cần gắn nhiệm vụ đó và xây dựng lực lượng này tiến lên chính quy, hiện đại để phối hợp tốt trong chiến đấu” – Thứ trưởng Bộ Quốc phòng nêu quan điểm.

Cho ý kiến về vấn đề này, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đề nghị giữ nguyên vị trí của CSBVN vì việc thay từ “là” bằng từ “thuộc” cũng không làm thay đổi bản chất, không làm thay đổi vị trí và tính chất của CSBVN.

Đồng thời Chủ tịch Quốc hội yêu cầu việc xây dựng Luật CSBVN phải đạt được mục đích nâng cao vị thế và sức mạnh của CSBVN để thực hiện nhiệm vụ chấp pháp trên biển. “Phải quy định CSBVN là LLVTND nhưng thực thi nhiệm vụ dân sự thì mới phù hợp với thông lệ quốc tế” – Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Kết lại phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ đề nghị UBQPAN phối hợp chặt chẽ với Ban soạn thảo và các cơ quan hữu quan tiếp thu đầy đủ ý kiến của UBTVQH đồng thời hoàn chỉnh dự thảo luật, gửi xin ý kiến các đoàn ĐBQH để tiếp tục hoàn chỉnh và trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 6.


Quỳnh Vinh